Почитувани студенти,

Ми претставува огромно задоволство што, како Претседател на Република Македонија сум покровител на оваа манифестација која, наградувајќи го трудот, придонесува за формирање на квалитетен инженерски подмладок.

Пред 12 века, тука на Плаошник Св. Климент го основа првиот словенски универзитет во светот. Тој веруваше во моќта на знаењето. Веруваше дека само писмени луѓе можат да ја спознаат вистината, која ќе ги ослободи.

Денес сме собрани тука, на Плаошник бидејќи и ние, како и нашите духовни предци, веруваме во моќта на знаењето. Веруваме дека првата и основна цел на науката е без предрасуди да го толкува јазикот на природата. Преку образованието, науката не води кон разбирање, а разбирањето не води до вистината, која ослободува.

Почитувани,

Хероите на современиот глобален, и меѓуповрзан свет веќе не се бараат на бојните полиња, туку во универзитетските аури, лабораториите и технолошките паркови. Научниците и инженерите се вистинските двигатели на напредокот на секоја земја и на светот воопшто.

Денес, вам најуспешните и најпосветените млади инженери сакам да ви порачам дека живееме во можеби највозбудливото време за науката, техниката и технологијата. Време кога Република Македонија целосно и посветено се вклучува во глобалната трка за знаење, иновации и креации.

Успехот на оваа трка се мери во бројот на нови технологии, изуми, решенија и патенти. Се мери со нивото техничко-технолошкиот и материјалниот напредок на општеството и економијата. Но, сето тоа зависи од главниот ресурс, а тоа сте вие, нашите млади, образувани, иновативни и креативни инженери. Луѓе со отворен ум и поглед насочен кон иднината.

Затоа, денес, тука, на Плаошник, кога го примате Инженерскиот прстен, ве повикувам да се вклучите со сиот ваш интелектуален капацитет и, преку вашиот личен успех, да придонесете и кон севкупниот успех на Македонија.

Ви благодарам.

Почитувани присутни,
Почитувани градоначалници,
Драги вљубеници во спортот,
Дами и господа,

Вистинско задоволство е кога ќе ги видите плодовите од напорната работа. Минатата година успешно го истрчавме првиот круг посветен на спортскиот бонтон во Република Македонија. Посетивме неколку повеќеетнички, повеќерелигиски и повеќејазични општини, и индиректно вклучивме илјадници ученици.

Денес, со потпишувањето на Меморандумот за соработка за имплементација на проектот „Спортски бонтон", сакаме да го потврдиме она во што сите ние цврсто веруваме.

Веруваме дека нашите деца треба да спортуваат, да растат и да живеат заедно. Да другаруваат, да градат пријателства, да се почитуваат и да си помагаат, независно од етничката, верската или јазичната припадност. Тоа е суштината на македонскиот модел на соживот и почитување, што се пренесува од предците на потомците, од родителите на децата, од наставниците на учениците.

Веруваме дека тоа можеме да го постигнеме и преку спортот кој, заедно со семејството и училиштето, е третиот столб на образованието на децата.

Почитувани присутни,

Разбран правилно, спортот има моќ да зближува, да поврзува и да интегрира, да ги брише етничките, јазичните, религиските и социјалните разлики. Разбран погрешно, спортот може да се претвори во борбено поле на меѓусебни навреди и омаловажувања од кое сите заминуваат поразени, вклучително и спортот.

Овој посветен тим правилно ја разбра моќта на спортот и реши дека е крајно време да се вратат вредностите, принципите и правилата на вистинскиот спорт, на спортскиот бонтон.

Најдобрата спортска победа е онаа добиена преку фер игра. Единствено вредна победа е онаа во која нема поразени. Проектот „Спортски бонтон" има за цел да им овозможи на децата да ја постигнат најдобрата и највредната спортска победа, во која има два победника – младите и Македонија.

Затоа, чест ми е што како претседател на Република Македонија сум покровител на ова значајно партнерство меѓу Геостратешкиот институт „Глобал" и градоначалниците на Охрид, Карпош, Маврово и Ростуше, Велес, Свети Николе и Ново Село. Партнерство за кое сум уверен дека ќе се проширува со нови општини и ќе се продлабочува со нови содржини.

Партнерство со кое се обврзуваме преку спортскиот бонтон да создаваме иднина за младите, а преку младите, да ја градиме иднината на Македонија.

Ви благодарам.

Почитувани присутни,
Ценети екселенции,
Дами и господа,

Ми претставува особена чест и големо задоволство да ве поздравам и да се заблагодарам за гостопримството. Честа е дотолку поголема, бидејќи годинава нашите две пријателски држави прославуваат значаен јубилеј – 20 години од воспоставување на дипломатските односи. 20 години пријателство меѓу Република Македонија и Светиот Престол. Години исполнети со плодна соработка и со заемно почитување. Убеден сум дека и во следните децении, со заеднички ангажман, ќе го надградуваме традиционалното пријателство.

Пријателските односи и соработката меѓу двете држави се потпираат на три столба: длабоката христијанска традиција, споделената грижа за Европа и промовирањето на мирот, дијалогот, соживотот и почитувањето на различностите. Столбови втемелени врз златното правило што од нас бара да постапуваме со другите онака како што сакаме и другите да постапуваат со нас.

Низ вековите ова правило ниту застарело, ниту изгубило значење. Напротив, повеќе од кога било порано, тоа денес е во центарот на одговорот на многу актуелни европски и глобални предизвици.

Република Македонија овој принцип го има вградено во својот македонски модел на соживот и почитување на различноста во нашето повеќеетничко, повеќерелигиско и повеќејазично општество.

Ценети присутни,

Оние поединци што сериозно го сфатиле златното правило, ја промениле Европа и го промениле светот на подобро. Токму такви поединци, кои ги посветија животите на Христос, на милосрдието и просветителството, и денес силно ги поврзуваат Македонија и Светиот Престол. Мајка Тереза, која се роди во Скопје, и Свети Кирил, кој се упокои во Рим.

Благодарение на светите Кирил и Методиј, веќе не се поставува прашањето дали народите имаат право на сопствен јазик, на образование, на самоидентификација, туку како да се обезбеди и како да се оствари тоа право. За тоа сведочи и оваа изложба на средновековни ракописи.

Благодарение на Мајка Тереза и на луѓето, кои своите животи ги посветиле на милосрдието кон сиромашните и отфрлените, веќе не се поставува прашањето дали треба да им се помогне на најсиромашните, туку како да им се помогне.

Ако светите Кирил и Методиј во 9 век беа моралната совест на Европа, Мајка Тереза во 20 век стана моралната совест на светот.

Споделена одговорност на Република Македонија и на Светиот Престол е да продолжат заедно да ги негуваат и да ги промовираат овие споделени вредности: мирот, дијалогот, духовното разбирање, соживотот и почитувањето на различностите.

Ви благодарам.

Почитуван потпретседател на Владата на Република Македонија, г. Владимир Пешевски,
Почитуван заменик-претседател на Владата на Република Турција, г. Емруллах Ишлер,
Почитувани министри, пратеници,
Ценети екселенции,
Почитувани претставници на медиумите,
Драги пријатели,

Ми претставува чест и задоволство да ве поздравам во планинскиот Коџаџик, родното место на Али Риза, таткото на основачот на модерна Турција, Мустафа Кемал Ататурк.

Како што за синот е драг татковиот роден крај, така и за државата е значаен родниот крај на нејзиниот основач.
Република Македонија е горда што може да се нарече роден крај и на Ататурк и на неговиот татко. Но, и на многу други значајни дејци, како талентираниот писател и поет Јахја Кемал и дипломатот Али Фети.

Тие, и уште многу други, се наши споделени вредности кои ја одразуваат традицијата на соживот и на меѓусебно почитување во нашето повеќеетничко, повеќерелигиско и повеќејазично македонско општество.

Конкретен израз на македонскиот модел на соживот е и проектот за обнова на спомен куќата на Али Риза, проект што силно го поддржав од самиот почеток. Посветеноста кон реализирањето на проектот, но и кон добрите билатерални односи, ја потврдивме и со донирањето на еден автентичен камен од куќата во музејот на Ататурк во Турција.

Уверен сум дека преку овој проект многу странски и домашни туристи ќе го посетуваат Коџаџик и ќе имаат можност да го запознаат нашето споделено културно богатство.

Почитувани гости,

Како претседател на Република Македонија, уверен сум дека македонските граѓани нема никогаш да ја заборават поддршката и солидарноста што Република Турција ја покажа кон нас уште од првите денови на независноста на Македонија.

Со отворањето на овој историски објект остануваме доследни на традиционално добрата соработка со пријателската Република Турција. Соработка што се манифестира во многу области. Од економијата до туризмот, од надворешната политика до културата.

Конкретен пример за нивото на соработка меѓу двете земји се проектите на Турската агенција за соработка и развој – ТИКА, која секогаш излегува во пресрет за потребите на нашите граѓани. Затоа, ја користам оваа свечена пригода да изразам благодарност до Република Турција и до ТИКА за севкупната поддршка. Ние ќе продолжиме да ја унапредуваме нашата соработка и во иднина.

Во средиштето на нашата соработка се припадниците на турската заедница во Република Македонија, кои се културен мост меѓу двете земји. Како лојални граѓани на Република Македонија, тие даваат значаен придонес кон политичкиот, економскиот и општествениот развој на нашата држава. Верувам дека Турците во Македонија, како и илјадниците иселеници во Република Турција со потекло од Македонија, ќе продолжат да бидат амбасадори на пријателството и на цврстата соработка меѓу нашите две држави.

Почитувани гости,

Денешниот настан го празнуваме со измешани чувства на радост и тага. Се радуваме што, на државниот празник на Република Турција, го гледаме финалниот резултат на проектот што дополнително ги поврзува нашите две држави. Но, истовремено тагуваме поради големата рударска несреќа што минатата недела се случи во Маниса, Сома.

Затоа, од ова место, сакам да им изразам најдлабоко сочувство на семејствата на рударите што ги загубија животите во оваа трагична несреќа. Во овие тешки времиња, ја споделуваме тагата на граѓаните на Република Турција и нашите мисли се со семејствата на настраданите.

Ви благодарам.

Почитувани граѓани на Република Македонија,
Почитуван претседател на Собранието на Република Македонија,
Почитуван претседател на Владата на Република Македонија,
Почитувани пратеници,
Почитувани членови на Владата,
Почитувани претставници на правосудните органи на Република Македонија,
Почитувани претставници на дипломатскиот кор, претставници на верските заедници на Република Македонија,
Претставници на медиумите,
Ценети екселенции,
Дами и господа,

На самиот почеток би сакал да им искажам огромна благодарност на граѓаните на Република Македонија кои придонесоа да се одржат мирни, фер и демократски избори. Избори на кои победи демократијата, победија граѓаните, победи Македонија.

Исто така и честитам на Државната изборна комисија што ефикасно ги спроведе изборите. Со тоа го подигна стандардот за демократските избори во Република Македонија.

Им благодарам на домашните и на меѓународните набљудувачи од ОБСЕ/ОДИХР за непристрасноста во следењето на изборниот процес во Македонија. Оценките за изборите што ги даде меѓународната заедница за нас претставуваат охрабрување, но и поттик за постојано унапредување на демократијата.

Прв пат во историјата на Република Македонија, претседателските избори минаа без ниту еден приговор до Државната изборна комисија. Убеден сум дека сите наредни избори во Македонија ќе го задржат, па дури и ќе го надминат, стандардот што го поставија избирачите и институциите.

Живееме во период на постојани трансформации на меѓународниот поредок.

Кога пред 5 години дадов свечена изјава, светот се наоѓаше во глобална економска и финансиска криза, а Европа навлегуваше во голема должничка криза. Кризите полека се надминуваат, економиите закрепнуваат, но глобалните предизвици и промени остануваат. Тие денес се дури и поинтензивни и понепредвидливи. А светот е поврзан и меѓузависен, како никогаш досега.

Во вакви сложени меѓународни услови, неопходно е Република Македонија успешно да ги брани своите интереси, интересите на своите граѓани.

Кога станува збор за државните интереси, неопходно е Република Македонија да настапува со еден глас и со јасен став, за да биде препознаена како стабилна држава, почитувана како одговорен партнер и сојузник.

Тоа е обврска и одговорност за секој што го добил мандатот од граѓаните.

Тоа е гласот на граѓаните, тоа е гласот со кој избраа претседател, со кој им ја дадоа довербата на пратениците во Собранието, кое ја избира Владата.

Овие избори одредија кој ќе биде претседател, кој ќе биде пратеник, кој ќе ја составува Владата, кој ќе управува со државата во наредните години.

Од избраните сега се бара посветеност и одговорна работа. Сериозност и промисленост. Станува збор за интересите на граѓаните, за нивниот повисок животен стандард, за подобра сегашност и посветла иднина. Секој што добил мандат мора да е свесен и одговорен за ова.

Токму тој мандат, токму таа доверба денес некои опозициски партии ја доведуваат во прашање, одбивајќи да ги признаат резултатите од претседателските и предвремените парламентарни избори.

Како претседател на Република Македонија, загрижен сум за тие реакции и постапки, бидејќи сум и нивен претседател.

Денес, од ова место, јасно ќе кажам:

Оние што мислат дека ја бојкотираат институцијата претседател на Република Македонија, всушност ги бојкотираат граѓаните, кои гласале на претседателските избори.

Оние што го бојкотираат Собранието на Република Македонија за кое добија мандати, всушност ги бојкотираат волјата и довербата на граѓаните кои гласале и за нив.

Бојкотот на институциите значи бојкот на демократијата и бојкот на волјата на граѓаните. Бојкотот е потценување на демократската зрелост на македонските избирачи.

Дами и господа,

Во согласност со Уставот на Република Македонија, како претседател, добивам легитимитет директно од граѓаните.

Во согласност со Уставот на Република Македонија, гласовите што ги добив за да ја извршувам функцијата претседател на Република Македонија немаат, ниту етнички, ниту религиски предзнак. Претседателот на Република Македонија го избираат граѓани, а не заедници. Во демократијата гласовите се бројат, не се мерат.

Бев и ќе останам претседател на сите граѓани, независно од тоа за кого гласале. Бидејќи Уставот ме обврзува да ја претставувам Република Македонија како суверена и самостојна држава. Да ги претставувам сите граѓани на Република Македонија.

Бев и ќе останам еден за сите, да ги бранам заедничките државни интереси, интересите на секој граѓанин, интересите на Македонија. За сите, за Македонците, за Албанците, за Турците, Власите, Србите, Ромите, Бошњаците и сите други.

Работев и ќе работам за државата, за народот. Како претседател бев и ќе бидам гласот на граѓаните.

Денес, од ова место, во името на граѓаните повикувам!

Да се надминат тесно-партиските и личните интереси!

Ја повикувам опозицијата да остане доследна на демократските принципи и вредности.

Демократијата функционира кога се почитуваат правилата на играта. Кога се почитуваат Уставот и законите.

Демократијата подразбира реализирање на ветеното и давање отчет за сработеното.

Демократијата подразбира почитување на слободно изразената волја на избирачите на изборите, каков и да е резултатот.

Демократијата подразбира не само слободи и права, туку и одговорност за секој граѓанин, независно од етничката, верската или која било друга припадност.

Демократијата, конечно подразбира дијалог, соработка, разбирање и меѓусебно почитување во демократски избраните институции преку кои граѓаните ја остваруваат својата власт.

Секогаш, кога се јавува проблем, разлика или недоразбирање, ако започнеме со дијалог, ќе завршиме со решение. Не случајно дијалогот во институциите е вграден во темелот на демократијата.

Затоа, ќе правам сè што е во рамките на моите надлежности, да ги унапредувам дијалогот и соработката внатре во институциите на државата. Дијалогот мора да се води тука, во овој дом на демократијата.

Како што на Македонија и е потребен ангажман од секој нејзин граѓанин, така и во македонската демократија е неопходна ангажирана опозиција, со свежи идеи, издржани предлози и конструктивни критики.

Реков и повторно ќе речам, дека по изборите нема победници и поразени, туку дека сите треба да работат за просперитет и за успех на Република Македонија. За напредок на личниот и заедничкиот живот во Македонија, за сите нас.

Почитувани,

По втор пат ја преземам функцијата претседател на Република Македонија, со должност и обврска да бидам еден за сите. Да дадам сè од себе за државните интереси, за интересите на сите македонски граѓани.

Должност пред народот и обврска пред самиот себе е да го исполнам дадениот збор. Да го исполнам она што е напишано во изборната програма. Да ги остварам јасните цели и заедничката визија на сите граѓани. Визија за тоа во каква Македонија сакаме да живееме и каква Македонија сакаме да им оставиме на нашите потомци.

Политиката отсекогаш била стремеж за заедничко општо добро, за подобро утре на народот. Секој живее во надеж дека ќе се живее подобро и подобро.

Како граѓани на Република Македонија мора да знаеме:
Таа надеж и тој стремеж ги наследивме од нашите предци.
И кога беа поробени, тие се стремеа кон слобода.
И кога беа обесправени, тие се стремеа кон правда.
И кога други им ја кроеја судбината, носејќи одлуки за нас без нас, тие не ја изгубија надежта дека еден ден нивните потомци сами ќе носат одлуки за својата сегашност и за својата иднина.

Денес, кога сме свои на своето, можеме со сигурност да кажеме дека нивната надеж за која се бореа и се изборија е наша реалност. Имаме суверена и независна држава - Република Македонија која нè обврзува да ја сакаме, почитуваме, чуваме и унапредуваме.

Денес дадов свечена изјава и заклетва пред граѓаните дека ќе ги почитувам Уставот и законите на Република Македонија.

Уставот врз кој се заколнав ме обврзува да ја гарантирам унитарноста на државата. Да бидам претседател на една, единствена, неделива, суверена, самостојна, демократска Република Македонија.

Дел од раководството на една политичка партија, пред и за време на претседателските избори, инсистираше на некаков си консензуален претседател на Република Македонија. Категорија, која ниту постои во Уставот и законите, ниту се навестува во Охридскиот договор.

Дадената свечена изјава ме обврзува јавно да укажам и да се спротивставам на идеи и концепти што се спротивни на Уставот и на законите на Република Македонија.

Дадената свечена изјава и по втор пат добиената доверба на граѓаните ме обврзуваат да се спротивставам на сите уцени и на посегањето по државните интереси на Република Македонија.

Едно е академска дебата и научна расправа за иднината на демократијата, основите и предусловите, нејзините можности и граници, а сосем друго е функционирањето на државата и почитувањето на воспоставениот демократски процес. Процес, кој подразбира политичка и општествена коегзистенција со почитување на принципите на легитимна разноликост и недискриминирачка конкуренција. Процес кој нè обврзува на соработка и дијалог со заемна почит и разбирање, како во демократските институции, така и надвор од нив.

Во такви услови, постигнувањето на компромиси, без уцени и ултиматуми, го унапредува мирот и доведува до незаострување на спротивставени и непомирливи позиции. Притоа, без да му се одземе можноста на политичкото малцинство да стане политичко мнозинство.

Уставот врз кој се заколнав, исто така, ме обврзува да го бранам уставното име на нашата држава. Затоа, нема да дозволам промена на Уставот со цел промена на уставното име – Република Македонија.

Нема да прифатам идеи или предлози што би ги загрозиле македонскиот национален идентитет, посебноста на македонската нација, македонскиот јазик и македонскиот модел на соживот.

Нашата заедничка визија се темели врз довербата меѓу државата и секој нејзин граѓанин. Верба дека државата ќе ги штити и ќе ги унапредува интересите на граѓаните, нивните права и нивните слободи. Верба дека Македонија може да успее и дека во Македонија може да се успее.

Веруваме во безбедна и стабилна, европска и евроатлантска Македонија, отворена кон соседите и кон светот.
Македонија како самостојна и суверена држава во која се воспоставува и се гарантира владеењето на правото, во која се гарантираат човековите права и граѓанските слободи.
Македонија во која се обезбедува мир и соживот, социјална правда, солидарност и напредок на личниот и заедничкиот живот.
Македонија во која се негува вековната традиција на соживот и на прифаќање и почитување на различноста.
Македонија економски силна и развиена, во која младите ќе можат да добијат квалитетно образование, работа и услови да формираат семејства и да имаат потомство.

Ни треба стабилна и безбедна држава во која се почитува уставниот поредок. Држава која гради мир, која со мировните мисии придонесува за мирот во светот и чекори кон Европската унија како мировен проект.

Тоа значи дека, како врховен командант ќе се грижам за Армијата на Република Македонија, која е гарант на мирот и безбедноста, но и наш најголем влог во остварувањето на нашите стратегиски цели.

Во надворешната политика, остануваме доследни на нашиот европски и евроатлантски пат.

Свесни сме дека светот во кој пред повеќе од 23 години ја стекнавме нашата независност, денес се менува пред нашите очи. Светот се менува, но едно нешто останува – потребата на државите и на граѓаните за помала неизвесност и нестабилност, а поголема предвидливост и стабилност.

Во таков свет, неопходно е да функционира меѓународното право. И големите и малите, и богатите и сиромашните, и развиените земји и земјите во развој, неопходно е да ги почитуваат меѓународните обврски и да ги спроведуваат меѓународните договори.

Во овој непредвидлив свет сите споделени предизвици треба да ги решаваме заедно, како Обединети нации. Тоа е смислата на меѓународното право, за да можеме да ја одредуваме заедничката иднина.

Затоа, кршење на меѓународното право денес е поткопување на проектот за нации, кои се обединети за доброто на сите.

Единствено долгорочно решение е земјите-членки на Европската унија и на НАТО да останат доследни поборници за почитување на меѓународните договори и за спроведување на меѓународните обврски.

И во наредниот период ќе продолжиме да инсистираме на почитување на преземените обврски и на ефектуирање на пресудата на Меѓународниот суд на правдата. Тоа е наша должност кон македонските граѓани и придонес кон стабилноста на меѓународниот правен поредок.

Заслуженото членството на Република Македонија во НАТО е тест за посветеноста на Алијансата кон меѓународните договори и обврски.

Почетокот на преговорите за членство на Република Македонија во Европската унија е тест за кредибилноста на процесот на проширување на Унијата.

Македонија го положи тестот за членство во НАТО. Македонија го положи тестот за почеток на преговори за членство во Европската унија.

Како што Македонија останува доследна на својот европски и евроатлантски пат, така очекуваме и Европската унија и НАТО да останат доследни на сопствените принципи: мирот, демократијата, владеењето на правото, човековите права, правото на самоидентификација и човечкото достоинство. Принципи во кои ја гледаме причината и смислата на нашата интеграција.

Република Македонија и македонските граѓани се придобивка за Унијата само доколку влезат рамноправни во мозаикот на различностите на Европската унија, со својот идентитет и со своето достоинство.

Почитувани сограѓани,

Посветени на нашиот европски и евроатлантски пат, продолжуваме нашата автентична македонска надворешна политика да ја водиме според принципот на отвореност кон сите.

Остануваме отворени кон оние што ни се најблиски – соседите. Македонија води политика на добар сосед. И како добар сосед, ќе продолжиме во нашите напори да градиме мостови на пријателство и соработка. Како добар сосед, продолжуваме да градиме коридори на поврзување со сите наши соседи. Инфраструктурни и енергетски, економски и трговски, политички и културни коридори.

По тие коридори што сега ги градиме, низ вратите на соработка што ги отвораме, еден ден ќе минуваат нашите деца и децата на нашите соседи. Тие ќе ја живеат иднината на регионот што сега ја создаваме. Сакаме да им оставиме обединет европски регион во кој ќе бидат избришани границите на поделбите и предрасудите од минатото.

Ќе иницираме нова етапа во регионалната соработка. Конкретни проекти и конкретни резултати за доброто на граѓаните, а не само декларативно залагање, добри намери и убави желби.

Приоритет ќе има меѓусебното поврзување на постојните инфраструктурни коридори. Тоа поврзување ќе ја смени географијата на регионот, ќе ги брише границите, предрасудите и поделбите, ќе ја унапредува соработката и ќе ја гради иднината на сите држави во регионот заедно.

Почитувани граѓани на Република Македонија,

Република Македонија нема да се ограничува на регионот и Европа. Како држава и економија покажавме дека можеме успешно да се натпреваруваме на глобалниот пазар.

Како и досега, секоја моја надворешнополитичка активност ќе има и економска димензија. Оваа политика треба да носи нови странски инвеститори во Македонија, да отвора нови можности за македонската економија и нови пазари за пласман на македонските производи.

На Македонија и требаат нови работни места, за економијата уште повеќе да расте. Ќе продолжам да ги поддржувам иницијативите и проектите за вработување на младите и за самовработување. Ќе ги поддржувам сите проекти што носат напредок, просперитет и успех. Проекти што носат подобар живот за секој граѓанин.

Таква Македонија им треба на младите. Држава што ќе им обезбеди иднина тука, во Македонија. Држава што ќе им обезбеди услови за квалитетно образование, работа и исполнет живот.

Драги сограѓани,

Република Македонија останува доследна на своите вековни традиции и вредности. Традиции на соживот, почитување и прифаќање на различноста. Вредности споделени од сите македонски граѓани: Македонци, Албанци, Турци, Власи, Роми, Срби, Бошњаци. христијани, муслимани, Евреи и атеисти.

Традиции и вредности вградени во сите документи на македонската државност, од Крушевскиот манифест и асномската Декларација за човекови права, преку граѓанскиот и демократски карактер на независна Република Македонија, во рамките на Охридскиот договор, и конечно во нашиот Устав.

Пред точно пет години, од ова исто место, реков дека единството и виталноста на македонското општество не се потпираат врз владеење на посилниот или побројниот, туку на учеството на сите граѓани и на сите заедници во функционирањето на државата и во развојот на општеството.

Не секој за себе, туку сите заедно. Тоа е суштината на нашиот модел.

Сите сме заедно, под едно знаме, под едно сонце. Сите сме заедно во нашата заедничка татковина Република Македонија, која мора да ја градиме како дом на благосостојба за сите.

Пред нас е период на напорна работа, во сложени меѓународни политички и економски услови, да обезбедиме поголема сплотеност. За да ги оствариме државните интереси.

Самоуверено, со самодоверба продолжуваме по патот што го одбраа граѓаните. По патот на заедничката визија, континуитет на реформи и остварување на зацртаните цели и проекти.

Да живее Република Македонија!

Почитувани граѓани на Република Македонија,
Почитувани присутни,
Ценети екселенции,
Дами и господа,
Драги пријатели,

„Европа не е само континент, таа, исто така, е идеја. Оваа идеја се нарекува слобода". Со овие зборови Куденхов Калерги го започна својот Апел до Европа од 1933 година. Година кога на власт дојде нацизмот, кој заедно со фашизмот се едни од најголемите непријатели на слободата, на Европа и на човештвото, воопшто.

Фашизмот и нацизмот донесоа повеќе смрт и уништување од која било друга човечка идеја.
55 милиони луѓе ги загубија животите во Втората светска војна.
Над 6 милиони беа ѕверски убиени во логорите на смртта. Меѓу милионите жртви на холокаустот исчезнаа и 98% од македонските Евреи од кои дури 50% беа деца.
Милиони бездомници, бегалци и раселени лица беа откорнати од своите сакани семејства и вековни огништа.
Злосторствата против човештвото, направени во текот на Втората светска војна, се најсуровата и најреалната метафора на 20 век. Тие никогаш не застаруваат и никогаш не се забораваат.
Борбата против злосторствата на нацизмот и на фашизмот е и борба за зачувување на споменот за истите тие злосторства, бидејќи историјата се повторува тогаш кога ќе биде заборавена.

Борбата против фашизмот и нацизмот е борба за слобода. Борбата за слобода е борба за Европа.

За многу европски држави, антифашистичката борба беше идеолошка борба против фашизмот и нацизмот како најголеми зла на 20 век. За македонскиот народ, пак, антифашистичката војна беше воедно и борба за национално ослободување на Македонија.

Денес, Европа ја слави победата што ја извојуваа мудрите водачи и храбрите војници од двете страни на Атлантикот.
Ние, со почит и со благодарност, се сеќаваме на сите борци и херои на Македонија кои учествуваа во големата борба за слободна Македонија.

Нивниот завет нè обврзува да се сеќаваме и да не заборавиме дека борбата за слобода на Македонија беше и борба за слободна Европа. Европа без фашизам и без нацизам.

Почитувани присутни,

„Светскиот мир не може да биде одбранет без креативни напори пропорционални на опасностите што го загрозуваат", стои во Шумановата декларација од 9 мај 1950 година.

Од пепелта на разрушена и поделена Европа се роди идејата за обединета Европа како мировен проект.

Татковците на современа Европа беа миротворци, кои со проектот за обединета Европа ги бришеа крвавите граници и вековните предрасуди.

Европската интеграција, суштински и темелно, го промени нашиот континент Европа.

За прв пат во историјата, недовербата, поделбите и војната на почвата на Европа беа заменети со доверба, обединување и мир.

За прв пат во историјата, се создаде споделен, заеднички европски суверенитет на европски граѓани. Граѓани кои живеат во Европа без граници. Европа во која единствениот европски пазар, економската и монетарната унија овозможија слободен проток на стока, луѓе, услуги и капитал.

Дами и господа,

Денес Македонија, Европа и светот се соочуваат со нови големи предизвици.

Глобалната економска и финансиска криза и европската должничка криза ги открија структурните слабости на Европската унија.

Вертикалната интеграција, која ги гради и ги унапредува европските институции, треба да биде надополнета со хоризонтална интеграција, која ги надминува тесните национални егоизми и го создава европското општество.

Сведоци сме и на загрижувачки настани и појави на почвата на Европа и во некои земји-членки на Унијата.

На 9 мај ја славиме победата над фашизмот и нацизмот. Но, овие погубни идеологии сè уште живеат во затворените и заматените умови на поединци кои сеат ксенофобија, нетрпеливост и омраза кон поинаквите.

На 9 мај го славиме Денот на Европа. Но, некои сè уште го злоупотребуваат ветото за да ја спречат европската иднина на Македонија.

Празниците ги празнуваме за да се потсетиме на лекциите од минатото.

Лекцијата од Втората светска војна е дека во услови на криза треба да се биде проактивен, а не пасивен, отворен, а не затворен. Во услови на криза треба да се бараат решенија, а не изговори. Токму во моменти на криза треба принципиелно да се бранат заедничките вредности, слободата, демократијата, човековите права и човечкото достоинство. Секогаш кога се прави компромис со темелните вредности, се поткопува темелот врз кој се изградени слободата и демократијата.

Нас нè загрижуваат ненаучените лекции од 20 век.

Поради ветото и блокадата, поради двојните стандарди и непочитувањето на меѓународното право, Република Македонија и македонските граѓани ги чувствуваат последиците од тие ненаучени лекции.

„Да се гради Европа значи да се гради мир," рече Жан Моне. Но, мирот не е само отсуство на војна. Мирот е почитување и прифаќање на другиот, различниот.

Уверени сме во способноста на европското лидерство да ја изведе Европа проширена, посилна и поуспешна. Но, за тоа се потребни нови, креативни напори пропорционални на предизвиците со кои се соочуваме. Креативни напори цврсто втемелени врз принципите на мирот, слободата, демократијата и владеењето на правото.

Ценети екселенции,

Ако некогаш Македонците се бореа против злото на фашизмот и нацизмот, денес, Република Македонија се бори за придобивките што произлегоа од победата над фашизмот и нацизмот. Денес, Република Македонија се бори за почитување на меѓународното право како основа на меѓународниот поредок. Право, кое е придобивка на победниците од Втората светска војна.

Иако со непочитувањето на препораката на Бадинтеровата комисија нè разочара, иако за време на Самитот во Лисабон во 1992 година нè повреди, иако со непочитувањето на одлуката на Меѓународниот суд на правдата нè навреди, сепак, Европската унија е најсигурниот, најдемократскиот и најхуманиот дел од светот. Европската унија е единственото место на светот каде што има мир и спокојство, напредок и просперитет. Затоа, Европската унија останува наша стратешка цел.

Како европска држава, Македонија се однесува европски. Очекуваме и Европската унија кон Македонија да се однесува европски, да опстои на своите основни принципи: мирот, демократијата, владеењето на правото, човековите права, правото на самоидентификација и човечкото достоинство. Принципи во кои ја гледаме причината и смислата на нашата евроинтеграција.

Република Македонија и македонските граѓани се придобивка за Унијата само доколку влезат рамноправни во мозаикот на различностите на Европската унија, со својот идентитет и со своето достоинство.

Почитувани присутни,

Денес е 9 мај, Денот на Европа. Пред само 9 дена, Европската унија одбележа 10 години од големото проширување со 10 нови држави-членки. Проширување со кое се направи голем чекор кон надминувањето на вештачката поделба на Европа.

Но, Европската унија сè уште не е целосна, бидејќи Европа сè уште не е обединета.

Идната, 2015 година, ќе се навршат 10 години од кандидатскиот статус на Република Македонија. Години исполнети со реформи, работа и цврста увереност во европската иднина на Македонија.

Македонските граѓани очекуваат до 10-годишнината од кандидатскиот статус, Република Македонија да ги има започнато преговорите за членство во Унијата. Градејќи ја Европа во Македонија, сакаме Македонија да биде во Европа.

Европа има иднина само како демократска заедница. Исто како што за демократијата се потребни демократи, така на Европа ѝ требаат Европејци, европски граѓани. Ние, македонските граѓани го чекаме нашето европско државјанство.

Ние сме тука за да придонесеме со нашиот целосен потенцијал кон Европа за која се бореа и нашите предци – слободна, обединета, демократска Европа.

Ви благодарам.