Respected Art Lovers,
Esteemed Excellencies,
Ladies and Gentlemen,
Dear Friends,

Since the dawn of history, art is like a mirror that reminds us of two great truths. The first one is that we are created with the need to create. Therefore, we are the happiest in the moments when we express the deepest talents that make us what we are, with all our diversity and uniqueness. The second truth is that, sharing the fruits of our talents, we contribute to building a better world for the future generations.

However, in times of major transformations, humanity seems to have forgotten to look in the mirror of art. We are torn between the countless choices and opportunities offered by the technology, without knowing what to commit ourselves to. It seems that the world has never been so materially rich, while so spiritually poor.

Yet, we do not lose hope for, as the wise say, beauty will save the world. Men will again look at it and be reminded of what it defines, and that is creating and sharing art.

The Republic of Macedonia is indeed fortunate to have for already 55 years the "Ohrid Summer Festival" which is a mirror that enriches us spiritually. It enriches us with those musical, scenic and artistic works which, bridging the barriers of space and time, through the performances of the best Macedonian, European and world artists, reach out to us.

With this thought, I declare this year's jubilee "Ohrid Summer Festival" open!

Почитувани присутни,
Ценети екселенции,
Дами и господа,

Чест ми е да ви се обратам и да ве поздравам на овој научен собир посветен на Македонско-словачките книжевни, културни и јазични врски.

Се вели дека минатото време никогаш не е толку минато за да не може да ја допира и сегашноста. Тоа, секако, се однесува и на пријателските односи меѓу Република Македонија и Словачката Република чии корени допираат до моравската мисија на сесловенските светители и просветители, светите Кирил и Методиј.

Сите ние го знаеме поводот за моравската мисија. Византиското царство и Моравското кнежество имале заеднички интерес. Моќната Византија сакала да гради сојузи со словенските држави, додека словенска Моравија настојувала да ја зачува и да ја зацврсти својата независност. Затоа, моравскиот кнез Ростислав побарал од византискиот цар Михаил III да му прати мисионери кои ќе го шират христијанството на словенски јазик. Свесен дека патот до заедничка вера, а со тоа и сојузот, води преку јазикот, царот им ја доверил оваа важна мисија на Константин Филозоф-Кирил и неговиот брат Методиј.

Ценети присутни,

Се чини дека двајцата солунски браќа имале своја солунска агенда, која по својата визија ги надминувала интересите на Византија и Моравија.

Врз основа на говорот на македонските Словени од околината на Солун, меѓу кои и племињата на Драговитите, Сагудатите и Ринхините, солунските браќа ја составиле првата словенска азбука – глаголицата. Старословенскиот јазик го трансформирале во првиот пишан јазик на словенските земји. А со јазичниот клуч што го исковале, тие го отвориле срцето на народите, за да можат да ја прифатат светлината на знаењето и на верата.

Она што се случи ја промени историјата на Европа и на светот. Еден по еден почнаа да паѓаат бројните ѕидови што го делеа европскиот простор.

Прво падна образовниот ѕид што ги разделуваше народите со писменост од народите кои до тогаш сè уште беа без писмо. Во Охрид беше основан првиот словенски универзитет во Европа чии ученици станаа учители на словенскиот свет.

Второ, падна духовниот ѕид, што ги делеше христијаните и паганите, и го отвори европскиот простор за ширење на Евангелието на разбирлив, мајчин јазик.

Трето, падна културниот ѕид што ги делеше цивилизираните народи на империите од оние кои до тогаш биле сметани за варвари. Кирил и Методиј им овозможија на словенските народи сами да ја пишуваат својата автентична приказна на страниците од светската историја.

Четврто, падна комуникацискиот ѕид. Со старословенскиот јазик, Кирил и Методиј ни оставија комуникациски код што поврзува не само генерации, туку и цели народи и држави, вклучително и Македонија и Словачка.

И покрај сите предизвици, закани и прогони со кои се соочувале, Кирил и Методиј успеале да ги интегрираат словенските народи од Централна, Источна и Југоисточна Европа во поширокиот духовен, културен и образовен европски простор.

Со нивното дело Кирил и Методиј придонесоа кон втемелувањето на визијата за Европа обединета во различноста. И во сè што правеа, тие ги рушеа ѕидовите и го отвораа просторот.

Солунската агенда на светите Кирил и Методиј беше остварена, иако признанието дојде по повеќе од 1000 години. Во 1980 година во своето апостолско послание EGRIGAE VIRTULIS, папата Јован Павле II ги прогласи за копокровители и патрони на Европа.

Ценети присутни,

1140 години по солунската агенда на светите Кирил и Методиј, Европската унија излезе со своја солунска агенда. Балканските држави со воодушевување го пречекаа визионерскиот самит во Солун во 2003 година. На самитот беше истакната намерата до 2014, до 100-годишнината од почетокот на Првата светска војна, целиот Балкан да биде дел од Европската унија.

Сепак, реалноста во Европа денес сигурно не е онаква каква што ја замислувале нејзините визионери и лидери, ниту како што ја посакуваат земјите-членки и земјите-кандидати.

Се случи светската економска криза која предизвика домино-ефект што ги разниша клучните европски политики. Последиците од тоа се чувствуваат и на европско, но и на регионално и национално ниво.

Наместо исполнување на заветот на Куденхов Калерги за праведно решение за прашањето на европските граници преку нивно укинување, сведоци сме за обратното. Проблемот со бегалците од Медитеранот и од Блискиот Исток придонесе кон тоа нецели 30 години по падот на Берлинскиот ѕид, Европа да почне да гради нови ѕидови.

Физичките ѕидови што сега никнуваат низ Европа произлегуваат од менталните ѕидови – предрасудите, ксенофобијата и стравот од различноста. Како Европа да заборава дека демократијата не е само правото да се биде рамноправен, туку и правото да се биде различен.

Затворајќи се сама во себе и претворајќи се во тврдина, Европа како да си ги поткопува сопствените темели. Ниту една држава, па дури ни Република Македонија, не е имуна на овие процеси.

Ветувањето од Солун не само што не е исполнето, туку и политиката на проширување се соочува со стагнација. Цели 10 години, Република Македонија не е на агендата за проширување на Европскиот совет поради блокадата од јужниот сосед. Блокадата доведе до тоа за само шест години да имаме три политички кризи, секоја посериозна од претходната.

Дами и господа,

Иако во Република Македонија нема физички ѕидови, за жал, има ментални ѕидови и ровови во кои секојдневно се води политичката битка. Македонските граѓани со вознемиреност гледаат како со секоја наредна политичка криза менталните ѕидови се надградуваат, а политичките ровови се продлабочуваат. А од високите ѕидови и од длабоките ровови сè потешко е да се види човечкото лице на политичкиот противник.

Одговорноста не е само на Унијата, туку и на секоја земја-членка и на секоја земја-кандидат за членство, вклучително и Македонија.

Како што европското лидерство треба храбро да го отвори просторот и да ја интегрира цела Европа во Европската унија, така и македонските лидери мора да ги срушат менталните ѕидови и да ги затрупаат менталните ровови.

Во вакви сложени услови, лидерите на политичките партии во Република Македонија мора што поскоро, преку дијалог, да дојдат до решение со кое ќе се надмине оваа политичка криза.

Верувам дека треба да се угледаме на храброста и на солидарноста на светите Кирил и Методиј, и да останеме доследни на нивното најголемо постигнување – рушење на ѕидовите, отворање на просторот и поврзување меѓу луѓето и народите, со заемна почит и прифаќање на различноста.

Ви благодарам.

Ladies and Gentlemen,
Distinguished guests,
Dear friends,

Wisdom remained since ancient times that the language is the soul of one nation. Indeed, our reality is created as it is described by our language. Through the language, we authentically transfer to the future generations what we have inherited from our forefathers. Hence, the struggle for the language and literacy is a struggle for the soul of the nation. The Macedonian language was subject to such a struggle, too.

Continuing the work of the Macedonian renaissance from the 19th century and the codification made by Misirkov and the Macedonian scientific and literature association, the reality of the Macedonian literary language was confirmed exactly 70 years ago. In 1945 was the official adoption of the Macedonian alphabet and the Macedonian spelling. Liability derived from the Decision of the First ASNOM Session for introduction of the Macedonian language as the official language of the Macedonian state.

De Bray, in the "Guide for East-Slavic languages" wrote: "As irony of history, the people whose ancestors gave the first literary language to the Slavs, were the last to have their language approved as a separate Slavic language ...". Or, as the respected Trajko Stamatovski, 40 years ago, said: ... an old, old language, too late experienced its youth!

This year also marks 90 years since the publication in Athens of the Macedonian Language Abecedary for the Macedonian minority in Greece. The abecedary was prepared under international pressure and under the auspices of the League of Nations in Geneva. But the Abecedary never got into the hands of the teachers and students it was intended to. Almost whole circulation was seized and devastated by the authorities. Today, only a few originals are saved.

The Macedonian language still faces today numerous gainsayers who, trying to remove or rename it, impose a kind of symbolic oppression against the Macedonian identity.

However, many things have changed.

Unlike the situation in the first half of the last century, now we freely speak, write and create in Macedonian language, which has an increasing number of its speakers among the friends of Macedonia.

Following the codification of the modern Macedonian literary language, various kinds of educational and scientific institutions that study the Macedonian language were established. In the past 70 years, we have created all conditions for free and fair development of the Macedonian language and literature as part of the global linguistic science.

Almost half a century Ohrid is the host of the International Seminar on Macedonian Language, Literature and Culture. On this occasion I would like to welcome all participants, domestic and foreign Macedonists who provide their personal contribution to the rise of the values of the Macedonian language, alphabet and culture among the peoples of the world.

Dear friends,

The obligation to the native language is not only to know and to love it, but to constantly keep it as treasury of culture. We strongly believe that the trust in our own language is also confidence in oneself. By learning and studying the Macedonian language, you, the Macedonists around the world, become part of the circle of trust that we are building with decades. For that, we are very grateful to you.

With this thought, I wish you successful work during the summer school and a pleasant stay in the Republic of Macedonia.

Thank you.

Ladies and Gentlemen,
Dear fellow citizens,

Prilep mourns and rejoices today. It mourns because one of his great sons, Blagoja Spirkoski - Dzhumerko, went into eternity. It rejoices because the memory of Dzhumerko continues to live through the Prilep National Theatre and through the Macedonian Theatre Festival.

I believe that there is no more appropriate way for Prilep and Macedonia to bid farewell with the great actor than by welcoming his great love - the theater.

Ladies and Gentlemen,

Despite all the temptations posed by the mass media and social networks, which seem to shorten our time and patience, however, we remained faithful to the theater. There are at least two reasons for that.

This year we celebrate a double anniversary. 140 years since the birth of the father of the Macedonian drama - Vojdan Cernodrinski and 50 years since the Macedonian theater festival that bears his name.

During these 50 years and 417 festival days and nights, 663 plays were performed, classical and modern, foreign and Macedonian. As a natural space for the Macedonian drama, art, the festival maintains the covenant of Cernodrinski.

All that is the result of many playwrights, directors, producers and, of course, actors that bring the word on stage. Deserving are the drama critics, but also the less visible but no less important masters of their craft without whose dedication not a single performance would touch the hearts of people, i.e. the set designers, costume designers, make-up artists, light and sound masters of...

The second reason for staying faithful for half a century to the Macedonian Theatre Festival is its repertoire through which it always manages to address important topics and send important messages.

At a time when the Republic of Macedonia is going through political and social drama, one message is particularly important for all of us. And it is the need for dialogue at the political arena and restoration of mutual trust in society.

The theatre acts as a corrective mirror that honestly shows things as they are and as they can be. Through drama plots and ends, the theater boldly points to the possible causes and consequences of our decisions.

Therefore, it is my honor as President of the Republic of Macedonia with the Charter to express our gratitude to the Macedonian Theater Festival "Vojdan Cernodrinski". Gratitude because with its honesty it has never ceased to be the salt to the wound and remedy for the soul of the Macedonian society.

Thank you.

Distinguished Members of the Army of the Republic of Macedonia,
Honorable Dean of the Military Academy,
Respected Professors,
Dear Cadets and Students at the Military Academy,
Esteemed Excellencies,
Ladies and Gentlemen,

It is my honor, as Supreme Commander of the Armed Forces, to greet you on this significant anniversary for the Republic of Macedonia.

Today we are celebrating 20 years since the official establishment of the Military Academy. I say official because military knowledge and skills in Macedonia were taught and transferred for many generations.

We live in an area that has given great military leaders who have changed, with their deeds, the course of the Macedonian, but also the world history. Here, many armies have passed through, many boundaries have been drawn and many trenches dug. We have witnessed numerous uprisings; we have had many slain warriors, but not defeated ones. Out of the major turbulences, we, as a nation, have always come out more united, stronger and richer with new experience and knowledge on how to win the next battle.

From uprising to uprising, from battle to battle, knowledge and skills of military methodology were adapted and improved.

We can be proud that our experience is gained not only through correct and tried military methods, techniques and strategies, but it is based on the most noble of all motives, which is freedom. The thirst for freedom of Macedonia was transferred with the breast milk, was motivated by the testimony of the heroes, was confirmed by the vows of the insurgents and partisans, and was always checked on the battlefield.

We have learned a very important lesson: that no one will love Macedonia if we do not love it. Nobody will fight for Macedonia if we do not fight for it first. No one will protect Macedonia if we do not protect it.

Thanks to the accumulated knowledge and the efforts of the Macedonian fighters, 70 years ago, Macedonia emerged as one of the winners in the World War II. Our People's Liberation Army was under the command of the patron of this Military Academy - General Mihajlo Apostolski.

Dear Cadets,

In many ways, you are a privileged generation.

Knowledge of military skills is not acquired under the yoke of slavery or in the trenches of the battle fronts. You are not wearing foreign uniforms and are not overshadowed by someone else's flags. You have chosen one of the noblest professions and that is to take care of the defence of the free homeland.

However, you should never forget that the overall knowledge you are being taught of today at the Military Academy has been gained through the difficult experience of our ancestors. Each principle embedded in the military strategies and tactics is a result of real-life situations faced by the strategists, officers, NCOs and soldiers on the battlefields in Macedonia and worldwide.

We ought to never forget in order not to go through what our ancestors have gone through. And they went through slavery, division and occupation through violent struggles and through grueling hikes. They lived day by day with great self-denial and personal sacrifice for their descendants not to have to go through the same.

Generations of professors, assistant professors and instructors, theoreticians and practitioners are dedicated for already 20 years to convey this precious knowledge and maintain the awareness among all officers and NCOs who were educated at our Military Academy.

Therefore, today, when the Army of the Republic of Macedonia is recognized as synonymous with patriotism, loyalty and discipline, it is thanks to the outstanding quality officers and NCOs resulting from the Military Academy.

In this great school of our army, of our security forces, current and future military leaders of Macedonia are tempered and re-tempered. This generation of cadets is going through an extremely difficult program which is fully compatible with the criteria of the Alliance for staff education. Here students are trained who will become a very important part of the crisis management, protection and rescue systems.

With dedication and diligence, learning from the current generation, you acquire the right to be officers, but also teachers and leaders of the next generation. And, not only here in Macedonia but also abroad, at the military academies of our strategic partners and allies.

Along with the right, you have a duty towards the Macedonian flag that adorns your uniform, a duty to the soldiers you will lead with your personal example and a responsibility to the citizens you will protect with your decisions.

Taking care of the defence, of the territorial sovereignty and integrity of the Republic of Macedonia, you will ensure the three things that are of utmost importance for each person, and they are: carefree childhood, prosperous life and peaceful old age, here in our homeland.

Security is essential for democracy, as well as for the Macedonian model of coexistence, respect and acceptance of diversity. Indeed, both the Army and the security services fully reflect our Macedonian reality.

The officers coming out of the Military Academy are in the forefront of the last line of defence of these top values we promote. Today, when we are faced with many new challenges and new complex threats, your contribution is more important than ever before.

Ladies and Gentlemen,

Seven decades after the end of the World War II we again face a threat to peace and security globally. On the soil of Europe, Asia, Africa, there are again divisions, xenophobia, extremism, terrorism and armed conflicts.

Recently, the Republic of Macedonia has suffered negative effects of a group that tried to compromise the security of the state and bring chaos, uncertainty and fear among the Macedonian citizens. Your brothers in arms, from the Ministry of Interior, prevented them in their intention.

The territorial sovereign state is faced with new non- territorial threats, such as cyber-security. Natural disasters and man-caused disasters are a growing challenge for crisis management, protection and rescue systems.

These and similar security challenges often exceed the capacity of the states themselves to respond. Thus, for more than a decade, a whole generation of officers, NCOs and soldiers of the Army of the Republic of Macedonia continuously contributes to peace, security and stability in the world.

We have had 9 rotations in Iraq and 27 rotations in Afghanistan, including the PHOENIX mission. Our peacekeepers partake in the missions: "Resolute Support" in Afghanistan, ALTHEA in Bosnia and Herzegovina, and UNIFIL in Lebanon. With 16 MAPs, the Army of the Republic of Macedonia is one of the armies that has been checked the most in NATO's history.

Macedonia's contribution is not symbolic but substantive. At one point, we were the third-country contributor per capita, sharing the vision of a free and democratic world. We had more troops in Afghanistan than 90% of the NATO member states.

Yet, we contribute because we believe.

Although the Republic of Macedonia is not yet in NATO, the Army of the Republic of Macedonia, de facto, is in NATO. Therefore, the Republic of Macedonia does not deviate from the set Euro-Atlantic path.

We expect our partners and allies to make a bold decision and finally unblock our deserved NATO membership. Because together we are stronger.

Distinguished Guests,

We still have much to talk about the contribution of the Military Academy and the Army of Republic of Macedonia.
But, how much does the Republic of Macedonia contribute to its army?

As Commander-in-Chief, I know the Macedonian soldier is modest, grateful and satisfied with little. But in this precisely is his greatness and with that we are obliges to take even greater care, because taking care of the army we care for Macedonia.

Hence, as President of the Republic of Macedonia, I constantly insist on raising the funds for the Army so that it can be ready for the challenges, because I firmly believe that no army is better than its soldiers, its officers and NCOs. We must invest in the Army!

At the end, I will leave you with this thought.

What is left in the covenant for us is not only free and independent Republic of Macedonia but also all the accumulated knowledge of how to defend freedom. Because freedom is not attained once and for all, but daily and continuously. This is a call to every new generation of cadets and students of the Military Academy.

Many happy returns to this great jubilee of the Military Academy!
Long live the Republic of Macedonia!
Long live the Army of the Republic of Macedonia!

Почитувани присутни,
Дами и господа,
Драги пријатели,

Чест ми е да ве поздравам на 200 годишнината од раѓањето и 110 годишнината од смртта на хрватскиот бискуп Јосип Јурај Штросмаер. За него знаеме дека е еден од првите свештеници во Католичката Црква кои го ревитализираа делото на солунските браќа Кирил и Методиј. Она што го започна Штросмаер, го заврши Папата Јован Павле II во 1980 година, кога во своето апостолско послание EGRIGAE VIRTULIS ги прогласи за копокровители и патрони на Европа.

Од семето што го посеаја Светите Кирил и Методиј изникна стројно стебло што раѓа богат плод од кој се хранат многу народи.

Една гранка од тоа стебло е и нашата, македонска. Таа го даде првиот словенски универзитет во Европа, чии учениците станаа учители на словенскиот свет. Ни ги даде бројните манастирски училишта и безбројните препеви на Светото писмо. Ни ги даде Климент и Наум Охридски, Јоаким Крчовски, Кирил Пејчиновиќ... Но таа гранка им пречеше на многумина. Едни навалуваа на неа за да ја скршат. Други беспоштедно се обидуваа да ја пресечат. Трети, сакаа да ја прекалемуваат, за да дава туѓи плодови.

Македонскиот народ се наоѓаше под духовно фанариотско ропство и беше подложен на асимилација. Нашиот македонски јазик беше систематски потиснуван и забрануван. Илјадници списи и ракописи беа безмилосно разграбувани и уништувани. Во такви мрачни услови, македонските дејци кон секој пергамент се однесуваа како кон најсвета реликвија, свесни дека на почетокот на се е Словото, животворниот Логос, преку кој се постанало.

И кога постоеше опасност таа гранка да биде скршена, исушена, и фрлена во заборав, се случија два настани кои го променија текот на нашата историја.

Во 1845-та, пред 170 години, во Охрид пристигна познатиот руски славист Виктор Иванович Григорович. Тој присуствувал на часот каде предавал струшкиот даскал Димитар Миладинов, кој лекцијата на учениците, откако им ја предал на грчки јазик, им ја превел и на мајчин - македонски јазик. Тоа оставило силен впечаток кај Григорович кој го охрабрил Димитар да започне да собира народни песни и умотворби.

Најпрво Димитар а потоа и помладиот брат Константин започнале да ги собираат плодовите на нашата гранка, кои се надвиснале по градовите и селата, на пазариштата и панаѓурите, низ маалата и сокаците. Константин напоменува дека „богатството на песните е неисцрпно... Препишувајќи толку песни, човек ќе помисли дека ќе го исцрпи сето богатство, но, кога поминува во друго маало, таму наоѓа многу други песни, како нов извор".

Целта на Миладиновци била творбите да се објават во Зборник и да се споделат со светот. На сите страни праќале писма со молби за поддршка на издавањето на Зборникот. Константин отишол дури до Русија. Жинзифов пишува дека Константин, за време на неговиот престој во Москва, три години ги пазел и им се радувал на собраните народни песни „како што мајката му се радува на својот единствен скап син, останат неповреден по многу несреќи и беди."

Барајќи издавач, Константин нашол само на затворени врати, и разочаран се подготвил да се врати во татковината.

Тука доаѓаме до вториот настан што се случи во Виена во 1860 година. Младиот и болежлив Константин, на пат за дома, се сретнал со хрватскиот бискуп Јосип Јурај Штросмаер. На голема радост на Миладинов, бискупот се согласил да го финансира печатењето на Зборникот.

И така, на 24 јуни 1861 година, од печатницата на Анте Јакиќ во Загреб, излегло првото издание на Зборникот на народни песни. Во предговорот на истиот Константин ќе напише дека „народните песни се показател на степенот на умствениот развој на народот и огледало на неговиот живот."

Ценети присутни,

Ретко кој народ може толку јасно да ги посочи пресвртните моменти во својата историја.

Зборникот на Миладиновци стана меѓник на македонската самобитност. Марко Цепенков Зборникот ќе го нарече „второ евангелие" – втора добра вест што придонела за културна и духовна преродба на Македонија.

Оваа антологија на народната поезија покажа дека народот што не можел да се шири во широчина, градел во височина, и достигнувал највисоки културни и творечки дострели. Димитар и Константин се јавија да ни посведочат за тој творечки дух на нашиот народ. Но, нивното сведошто беше можно благодарение на Јосип Јурај Штросмаер.

Тоа е истиот оној Штросмаер, посветен духовник и ангажиран интелектуалец вклучен во главните општествено-политички дебати во Европа. Хуманист и визионер, кој го иницирал и финансирал основањето на Универзитетот и Академијата во Загреб. Влијателен дипломат почитуван од Гледстон и Бизмарк. Дарежлив мецена кој сесрдно го помагал препородот не само во родната Хрватска, туку и во Словенија, Бугарија, Чешка, Словачка, Полска и Македонија.

Драги пријатели,

Благодарение на Штросмаер, гранката што беше поткршена и речиси исушена, на изненадување на многумина зарасна и потера.

Цепенков, Шапкарев и Зографски ја продолжија собирачката дејност.
Прличев и Жинзифов се вдадоа во борба против елинизацијата на Македонија.
Пулевски ги објави тријазичниот и четиријазичниот речник и првата публикувана граматика на македонскиот јазик.
Македонското научно-литературно другарство ја кодификува реалноста на македонскиот литературен јазик, која подоцна ќе биде потврдена од Кепески и Конески.
Мисирков научно ја образложи и практично ја примени оваа реалност и ни порача дека: „милоста кон народниот јазик е наш долг и наше право. Ние сме должни да го милуваме нашиот јазик зашто тој е наш, исто така, како што е наша татковината".

Чернодрински го оживеа македонскиот збор на театарската сцена.
Рацин ни го подмлади јазикот и ни навести нови, бели мугри.

Воената и повоената генерација поети и писатели станаа новите волшебници на македонскиот јазик.
Еден од нив, Петре М. Андреевски не потсети дека „јазикот е првиот сведок што ја утврдил нашата татковина. И само јазикот никогаш не не оставил сами. И, зашто само тој памети многу повеќе отколку што ние можеме да заборавиме." Тој ќе не охрабри „да ги обожуваме своите зборови, зашто тие се лицето на нашата душа. Тие се единствените живи споменици и клучни сведоци на кои им го должиме сето наше сеќавање."

А ние, за жал, лесно забораваме. Токму кога почнавме да го живееме заветот на Миладиновци, и кога со голема благодарност се сеќаваме на делото на Штросмаер, не можеме а да не забележиме дека плодовите од нашата гранка станаа горчливи.

Денес, сакам да поставам прашање до целата македонска јавност:

Што правиме со бесценетото наследство на нашите светители, просветители, учебникари, учители, собирачи?
Што правиме со словото кое ни го открија, со зборовите на кои им дадоа живот?
Во што ја претворивме нашата единствена комплетна татковина?
За што заправо го користиме нашиот македонски јазик?

Зборовите ги обезвреднивме. А, штом ќе ги обезвредните зборовите, тогаш е лесно да се користат тешки зборови на потценување, исмевање, понижување и омраза.

Го изгубивме чувството за јавна пристојност во јавниот простор.

Отровниот цинизам ја замени мудроста, како што тривијалноста ја замени естетиката.

Социјалните медиуми станаа поле за сеење омраза.

И затоа денес, да се запрашаме: зарем за ова светите Кирил и Методиј ни дадоа азбука?
Зарем за ова светите Климент и Наум Охридски не воспитуваа?
Зарем за ова не описменуваа македонските учебникари?
Зарем за ова не просветлуваа македонските просветители?
Зарем ништо не научивме од мудроста на народниот гениј што ни ја пренесоа Миладиновци?
Зарем за ова и поетите и писателите ни го подмладија јазикот?
Конечно, зарем со вакви зборови ќе се исполни опусот на оваа наша генерација што ќе го оставиме на поколенијата по нас?

Се вели дека на почетокот беше Словото, но Словото е творечко, кое темината ја замени со светлина а од хаосот создаде ред. Зборовите кои денес се користат го прават токму спротивното. Ги претворивме во оружје со кое го кинеме ткивото на Македонија.

Македонскиот јазик сеуште е систематски потиснуван, забрануван и преименуван од неговите противници. Но, што се случува кога токму говорителите на јазикот меѓусебно се доживуваат како противници?

Како Претседател на Република Македонија, но и како професор, родител, како човек, велам дека е време сето тоа да престане. Од сите зборови, денес еден е најважен за Македонија: дијалог.

„Да ги зарамнеме еднаш веќе длабоките бразди на делби и омраза. Во омразата никој нема ни иднина, ни надеж", рече Петре М. Андреевски.

И денес, имаме многу различни идеи, погледи и политички партии. Во тоа се состои и богатството на демократијата. Но, имаме само една држава – Република Македонија.

Светите Кирил и Методиј ни дадоа азбука, не описменија, не за да се опогануваме, клеветиме и проколкнуваме, туку за да си помагаме и да се почитуваме.

Тоа е наш долг кон нашите просветители, но и кон сите пријатели на Македонија кои ни помогнале кога ни било најтешко. Пријатели како Јосип Јурај Штросмаер.

Денес, кога Република Хрватска е во Европската унија и НАТО, верувам дека ќе ни помогне да станеме дел од семејствата кон кои природно припаѓаме. Со тоа што ќе ни помогнат, ќе си помогнат и себе, бидејќи ќе го исполнат заветот на Штросмаер.

Ви благодарам.